9.sınıf coğrafya 2.dönem 1.yazılı TEST 📌 2024 MEB

Kısa Özet

Bu video, 9. sınıf coğrafya dersi 2. dönem 1. yazılı sınavına hazırlık için test sorularından oluşmaktadır. Öğrenilen iklim tipleri, bitki örtüleri, rüzgarlar, basınçlar ve nem konuları harita ve grafikler üzerinden tekrar edilmektedir. Sınavda çıkabilecek sorulara yönelik kodlamalar ve pratik bilgiler verilerek öğrencilerin konuları daha iyi anlamaları hedeflenmektedir.

İklim tipleri ve bitki örtüsü eşleştirmeleri
Türkiye'de görülen rüzgarların yönleri
Basınç merkezlerinin özellikleri
Nem ve yağış türleri

Giriş [0:00]

Coğrafyanın Kodları kanalına hoş geldiniz denilerek 9. sınıf 2. dönem 1. yazılı sınavına hazırlık yapılacağı belirtiliyor. Daha önce klasik yazılı sınavı hazırlandığı ve bu sınavın test şeklinde olacağı ifade ediliyor. Eğer 2000 kişi abone olursa genel tekrar videosu da yapılacağı söyleniyor.

İklim Tipleri ve Bölgeler [1:34]

Harita üzerinde K, C ve Y harfleriyle gösterilen alanlardaki iklim tipleri belirleniyor. K bölgesinin tundra, C bölgesinin Ekvatoral iklim ve Y bölgesinin çöl iklimi olduğu tespit ediliyor. Tundra ikliminin yeri ve çöl bölgelerinin bilinmesinin önemi vurgulanıyor.

İklim ve Bitki Örtüsü Eşleştirmesi [2:56]

İklim tipleri ve bitki örtüsü eşleştirmelerindeki yanlışlıklar bulunuyor. Tundra ikliminde yosun ve likenlerin yetiştiği, step ikliminde Bozkır bitki örtüsünün görüldüğü, Savan ikliminde uzun boylu otların bulunduğu, Akdeniz ikliminde kızılçam ve Maki bitki örtüsünün olduğu ve Muson ikliminde kışın yapraklarını döken ormanların bulunduğu belirtiliyor. İğne yapraklı ormanların Tayga iklimine ait olduğu vurgulanıyor.

Step İklimi ve Özellikleri [5:58]

Step (Bozkır) ikliminin görüldüğü yerler (Türkiye, ABD, Meksika, Arjantin, Afrika'nın Güneyi, Orta Asya) ve bu iklimin özellikleri anlatılıyor. Yıllık yağış miktarının 300-600 mm olduğu, en fazla yağışın ilkbaharda düştüğü, yıllık sıcaklık ortalamasının 8-12 derece olduğu ve bitki örtüsünün Bozkır olduğu ifade ediliyor.

İklim Tipi ve Bitki Örtüsü [8:28]

Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk olan ve yağış miktarının 300-500 mm olduğu bir iklim tipinin bitki örtüsünün Bozkır olduğu belirtiliyor.

Dünya Haritası ve İklimler [9:09]

Dünya haritası üzerinde numaralandırılmış bölgelerdeki iklimlerle ilgili yanlış ifadeler bulunuyor. 2 numaralı bölgenin Ekvatoral iklim, 1 numaralı bölgenin Akdeniz iklimi, 3 numaralı bölgenin çöl iklimi, 4 numaralı bölgenin Muson iklimi ve 5 numaralı bölgenin tundra iklimi olduğu belirtiliyor.

Grafik Okuma ve İklim Tipi [11:13]

Sıcaklık değerlerinin -30'lara düştüğü ve yılın sadece 3 ayında sıcaklığın 0 derecenin üzerine çıktığı bir grafik incelenerek bu iklim tipinin tundra iklimi olduğu sonucuna varılıyor.

Yağış Grafiği ve İklim Tipi [12:11]

Yağışın kış mevsiminde yoğunlaştığı bir grafiğin Akdeniz iklimine ait olduğu belirtiliyor. İzmir'in Akdeniz ikliminde yer aldığı ifade ediliyor.

Türkiye'deki Rüzgarlar [13:03]

Türkiye haritası üzerinde numaralandırılmış rüzgarların yönleri bulunuyor. "Kayıp Sakal" kodlamasıyla Karayel, Yıldız, Poyraz, Samyeli, Kıble ve Lodos rüzgarlarının yönleri belirleniyor.

Yağış Türleri ve Bölgeler [13:40]

Yükselim (konveksiyonel), Yamaç (orografik) ve Cephe (frontal) yağış türleri açıklanıyor. Isınan havanın yükselmesiyle oluşan konveksiyonel yağışların Ekvator ve karaların iç kesimlerinde görüldüğü, dağ yamaçları boyunca yükselen havanın oluşturduğu orografik yağışların Karadeniz'de ve Muson bölgelerinde görüldüğü, sıcak ve soğuk havanın karşılaşmasıyla oluşan cephe yağışlarının ise 60 enlemlerde ve Akdeniz'de görüldüğü belirtiliyor.

Türkiye'de Yağış Rejimi [16:54]

Türkiye haritası üzerinde "E" harfi çizilerek yağış rejimleri belirleniyor. İç kesimlerde ilkbahar, Erzurum çevresinde yaz, Karadeniz'de sonbahar ve Akdeniz bölgesinde kış yağışlarının görüldüğü ifade ediliyor. Antalya, Ankara, Rize, İstanbul ve Kars illerinin yağış aldıkları mevsimler eşleştiriliyor.

Atmosfer Katmanları [18:09]

Atmosfer katmanları ile ilgili sorular çözülüyor. Göktaşlarının parçalandığı katmanın Mezosfer, atmosferi oluşturan gazların %75'inin bulunduğu katmanın ise Troposfer olduğu belirtiliyor. "Trabzonspor Muhteşem Takım Etme Hocam" kodlamasıyla atmosfer katmanları sıralanıyor.

Dağ Yamacında Bitki Örtüsü Değişimi [19:51]

Bir dağ yamacı boyunca bitki örtüsünün değişimine neden olan temel faktörün sıcaklık olduğu ifade ediliyor. Yükseklere çıkıldıkça sıcaklığın azalmasıyla geniş yapraklı ağaçlardan iğne yapraklı ormanlara ve dağ çayırlarına geçildiği anlatılıyor.

Basınç Merkezleri ve Özellikleri [20:31]

Basınç merkezlerinin şekilleri çizilerek özellikleri belirleniyor. Okların dışarı çıktığı yerlerin yüksek basınç, içeri girdiği yerlerin ise alçak basınç olduğu ifade ediliyor. Basınç merkezlerinin hangi yarım kürede olduğu da tespit ediliyor.

Fön Rüzgarı ve Etkileri [22:14]

Fön rüzgarının oluşumu ve etkileri anlatılıyor. Dağ yamacından yükselen havanın diğer yamaçta alçalmasıyla sıcak ve kuru bir rüzgar oluştuğu, bu rüzgarın sıcaklığı artırdığı ve kar örtüsünü eritebildiği belirtiliyor.

Rüzgar Hızı ve İzobar Haritası [24:01]

İzobar haritası üzerinde rüzgar hızının en fazla olduğu yer belirleniyor. Rüzgarın hızını etkileyen faktörlerden birinin mesafe olduğu, mesafenin kısaldıkça rüzgar hızının arttığı ifade ediliyor.

Ozon Tabakası ve Stratosfer [24:59]

Güneşten gelen zararlı ışınları engelleyen ozon tabakasının stratosfer katmanında bulunduğu belirtiliyor. "Spor yapan Ozan koruyordu bizi" kodlamasıyla stratosfer hatırlatılıyor.

Basınç Merkezi ve Hava Hareketi [25:37]

Okların içeri girdiği bir basınç merkezinin alçak basınç alanı olduğu, yükselici hava hareketinin görüldüğü, yağış oluşma olasılığının yüksek olduğu ve yatay hava hareketinin çevreden merkeze doğru olduğu ifade ediliyor.

Dünya Üzerindeki Basınç Kuşakları [27:16]

Dünya üzerindeki basınç kuşakları ve özellikleri anlatılıyor. Kutuplarda yüksek basınç, Ekvator'da alçak basınç olduğu, yüksek ve alçak basınçların sırayla dizildiği belirtiliyor. Kutuplar ve Ekvator'daki basınçların termik, diğerlerinin ise dinamik kökenli olduğu ifade ediliyor.

Nem ve Bağıl Nem [29:14]

Mutlak nem, maksimum nem ve bağıl nem kavramları açıklanıyor. Maksimum nemin bir balonun büyüklüğü, mutlak nemin ise balonun içindeki su miktarı olduğu ifade ediliyor. Bağıl nemin yağmur yağma ihtimali olduğu ve Karadeniz'de fazla olduğu belirtiliyor.

Bağıl Nem ve Yağış İhtimali [31:45]

Bağıl nemin yüksek olduğu yerlerin özellikleri sıralanıyor. Bitki örtüsünün gür olduğu, bulutluluk oranının yüksek olduğu, güneşli gün sayısının az olduğu, kimyasal çözülmenin fazla olduğu ve havanın doyma noktasına daha yakın olduğu ifade ediliyor.

Yağış Türleri ve Oluşumu [33:26]

Havadaki su buharının 0 derecenin altında sıvı hale geçmeden buz kristaline dönüşmesiyle oluşan yağış türünün kırç olduğu belirtiliyor.

Bağıl Nem ve Bölgeler [34:07]

Harita üzerinde bağıl nem oranının yıl boyunca yüksek olduğu bölgeler belirleniyor. Ekvator çizgisinin geçtiği bölgelerde (2 ve 5) bağıl nemin yüksek olduğu ifade ediliyor.